Gia đình thầy Quý có ba anh em. Bố làm nghề tài xế xe tải đường dài dọc tuyến Quốc lộ 1A; mẹ là người phụ nữ nội trợ tảo tần, chắt chiu để nuôi dạy con cái thành tài. Chính những chuyến xe tải đường dài của bố đã trở thành giảng đường kỹ thuật vỡ lòng đầu tiên của người thầy sau này.

“Hồi đó Trảng Bom còn nhiều con đường đất đỏ, mùa khô bụi mù. Bố tôi chạy xe tải đường dài, mỗi lần xe hỏng giữa chặng hay về tới sân nhà là ông tự chui xuống gầm sửa. Tôi nhỏ thó, cứ lăng xăng bò theo đưa kìm, đưa tua-vít. Tiếng máy nổ xình xịch và mùi dầu mỡ máy móc nó ngấm vào da thịt, vào mạch máu của tôi từ lúc nào không biết…” - thầy Đoàn Dương Quý nhớ lại.

Năm 2002, khi bạn bè đồng trang lứa đổ dồn về những ngành học thời thượng như kinh tế hay quản trị kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh, cậu học trò Đoàn Dương Quý lại có một quyết định rẽ hướng đầy thực tế nhưng dứt khoát: Nộp hồ sơ vào ngành Công nghệ Kỹ thuật Cơ - Điện tử của Trường Đại học Lạc Hồng. Trường khi ấy mới thành lập năm 1997 tại Biên Hòa, điều kiện cơ sở vật chất còn muôn vàn thiếu thốn. Động lực chọn trường gần nhà được thắp lên bởi ngọn lửa đam mê với những linh kiện kim loại, bánh răng và mạch điện vẫn âm ỉ cháy bỏng

Bước vào trường đại học, thầy Quý bước vào một thế giới mới: Phong trào Robocon bắt đầu du nhập vào Việt Nam. Thời điểm đó, cụm từ “chế tạo robot” là một khái niệm cực kỳ xa xỉ đối với sinh viên tỉnh lẻ. Bởi đây là sân chơi tiền tỷ mà không phải cơ sở đào tạo nào cũng có đủ nguồn lực đầu tư. Trường Đại học Lạc Hồng những ngày đầu thành lập còn không ít khó khăn về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm. Vì thế, không có linh kiện xịn, không có kinh phí tài trợ dồi dào, thầy Quý cùng bạn bè lăn lộn qua các vựa phế liệu công nghiệp, xưởng sửa chữa xe tải ở Biên Hòa, Trảng Bom lùng sục từng chiếc mô-tơ gạt nước cũ, từng đoạn xích xích tải vứt đi về tỉ mỉ tẩy rỉ sét, rã xác rồi lắp ráp thành cơ cấu máy thô sơ

Năm 2007, ở tuổi 24, chàng sinh viên năm cuối Đoàn Dương Quý xuất hiện trên đấu trường Robocon toàn quốc tại đảo Tuần Châu (thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh) với tư cách đội trưởng đội “LH-Rùa”. Đúng như cái tên mộc mạc và lầm lỳ của nó, robot do Đoàn Dương Quý chế tạo không hoa mỹ nhưng chuyển động chắc nịch, bền bỉ và sở hữu chiến thuật bẫy lỗi đối phương sắc bén. Đội LH-Rùa xuất sắc lọt vào Vòng chung kết toàn quốc năm đó, phá vỡ sự thống trị tuyệt đối bấy lâu của các trường đại học lớn.

Nhận thấy phẩm chất đặc biệt của một kỹ sư trẻ vừa có tư duy cơ khí thực chiến, vừa có sự kiên định hiếm có, Ban giám hiệu Đại học Lạc Hồng đã quyết định giữ chàng tân kỹ sư ở lại trường làm công tác giảng dạy. Từ người lính tiên phong trên sân đấu, Đoàn Dương Quý chính thức lui về hậu trường, đảm nhận trọng trách dẫn dắt Trung tâm Công nghệ Robot, bắt đầu một hải trình thầm lặng kéo dài gần hai thập kỷ.

TAY NGHỀ ĐỈNH CAO TỪ NHỮNG “KHỐI SẮT VỤN HÀNG BÃI”

Khi phong trào Robocon bước vào giai đoạn tăng tốc, các đội tuyển bước vào “cuộc đua vũ trang công nghệ”. Để có một cỗ máy thi đấu đỉnh cao, chi phí linh kiện có thể tiêu tốn hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng. Những bộ động cơ Servo hiệu năng cao, cảm biến quang học, bộ điều khiển PLC đắt đỏ nhập từ châu Âu hay Nhật Bản là rào cản quá lớn đối với ngân sách một trường đại học ngoài công lập. Mỗi năm nhà trường chỉ có thể hỗ trợ một phần kinh phí ban đầu (chừng 1/5 giá trị cỗ máy), phần còn lại là sự tự lực của thầy trò và sự đồng hành chắt chiu qua từng mùa giải.

Đứng trước bài toán kinh tế nan giải ấy, nếu chùn bước, Lạc Hồng mãi mãi chỉ là “người lót đường”. Chính lúc này, tư duy của một người thợ lành nghề, bản lĩnh của một trí thức xuất thân từ giai cấp công nhân trong thầy Đoàn Dương Quý đã lên tiếng: Không đầu hàng hoàn cảnh, sáng tạo giải pháp từ chính nghịch cảnh.

Thầy Quý đã táo bạo đề xuất với Ban giám hiệu nhà trường: Thay vì mua một vài bộ thiết bị mới tinh với giá “cắt cổ”, hãy cho phép thầy đi gom những hệ thống máy móc, cánh tay robot cũ, thiết bị tự động hóa đã qua sử dụng từ các bãi hàng phế liệu, chợ máy cũ ở nước ngoài (Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan).

Thầy Đoàn Dương Qúy cùng đội tuyển của Trường Đại học Lạc Hồng tham gia đấu trường Robocon. Ảnh: NVCC

Cuộc thi sáng tạo Robocon đòi hỏi trí tuệ bản lĩnh của các đội tuyển. Ảnh: ĐHLH. Ảnh: ĐHLH

 

Bàn tay người thợ bậc cao của thầy Quý hiện rõ ở sự khắt khe đến tột cùng trong thực hành. Tại xưởng chế tạo, thầy nổi tiếng là người nghiêm khắc: Một cơ cấu cơ khí làm ròng rã suốt một tuần chỉ cần có độ rơ lệch vài milimét là thầy yêu cầu đập bỏ làm lại từ đầu.

 

“Trên đấu trường quốc tế, một sai số nhỏ bằng sợi tóc cũng phải trả giá bằng mồ hôi của cả một năm trời, bằng sự sụp đổ của một mùa giải.”- thầy Qúy tâm sự.

 

Đằng sau sự lạnh lùng thép ấy lại là tấm lòng của một người anh, người cha thứ hai. Xưởng robot ngột ngạt mùi khói hàn, tiếng máy cắt chát chúa chính là ngôi nhà thứ hai của thầy trò. Suốt nhiều mùa giải liên tục, chiếc giường xếp cá nhân đặt tạm bợ ở góc xưởng là nơi thầy Quý chợp mắt vội vã 2 - 3 tiếng mỗi ngày. Có những thời điểm cận kề ngày xuất quân, robot gặp xung đột phần mềm hoặc kẹt khớp truyền lực, thầy thức trắng liên tục 48 tiếng đồng hồ cùng học trò tháo tung từng con ốc để phục dựng lại từ đầu.

 

Chính người thầy nghiêm khắc ấy, nửa đêm lại lặng lẽ đi nấu từng bát mì tôm có thêm quả trứng, nhẹ nhàng kéo lại tấm chăn mỏng cho những cậu học trò đang kiệt sức nằm truyền dịch trên sàn xưởng. Sự kiên trì, tỉ mỉ, tay nghề thực chiến mẫu mực của thầy đã truyền vào những cỗ máy vô tri sức sống phi thường: Biến những linh kiện tái chế tưởng chừng bỏ đi thành những “chiến binh cơ điện tử” chuẩn xác từng phần trăm giây, liên tục quật ngã các đối thủ hùng mạnh hàng đầu khu vực.

 

BỐN GIÁ TRỊ CỐT LÕI VÀ KỶ NGUYÊN THUẬT TOÁN “KUNGFU MASTER” (BẬC THẦY KUNGFU)

 

Bước sang thời kỳ Cách mạng công nghệ 4.0, sân chơi trí tuệ này không còn dừng lại ở việc cắt gọt cơ khí chính xác hay chạy theo vạch line quang học đơn giản. Đề thi thay đổi mỗi năm đòi hỏi sự thông minh hóa toàn diện: Robot phải có “mắt thần” để nhìn, có “bộ não điện tử” để tự thích ứng và tư duy đường đi trong thời gian thực.

Người "kiến trúc sư trưởng" trong đấu trường Robocon: Bản lĩnh 4.0 từ mùi dầu mỡ đất đỏ 6

 

Không tự mãn với những kiến thức cơ điện tử truyền thống đã đưa Lạc Hồng lên ngôi vô địch những năm 2014, 2017, 2018, thầy Quý luôn tiên phong cập nhật công nghệ tự động hóa hiện đại nhất. Thầy làm chủ việc tích hợp hệ thống điều khiển chuyển động đa trục, khai thác cảm biến công nghiệp và tự tay lập trình những cấu trúc vi điều khiển phức tạp.

 

Minh chứng rực rỡ nhất là mùa giải Robocon năm 2026 với chủ đề “Chiến binh võ thuật - KungFu Master”. Đề bài đặt ra thách thức cực đại: Robot 2 (R2) phải vận hành hoàn toàn tự động, tự di chuyển qua “Rừng Mai Hoa”, nhận diện các hộp “bí kíp võ công” và phối hợp cùng Robot 1 (R1) xếp thành hàng Tic-Tac-Toe 3x3 trên cao.

 

Không thể dùng vạch line dẫn hướng cố định, thầy Quý cùng đội tuyển đã nghiên cứu tích hợp hệ thống cảm biến LiDAR kết hợp thuật toán định vị và lập bản đồ đồng thời (SLAM). Cỗ máy Lạc Hồng giờ đây không chỉ chạy, nó quét toàn bộ không gian 3D của nhà thi đấu, tái lập bản đồ sân trong vài mili-giây và di chuyển tự do với vận tốc tối đa mà không sai lệch vị trí.

 

Đột phá mang tính cách mạng của đội tuyển Robocon LH-FOF năm 2026 chính là việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI Vision). Thay vì dựa vào cảm biến màu sắc dễ bị nhiễu bởi ánh đèn sân khấu truyền hình, robot của thầy Quý và các sinh viên Trương Duy Thanh Nhàn, Hàn Quốc Bảo, Trần Minh Quân được tích hợp camera AI. Bộ vi xử lý thị giác máy tính này có khả năng phân loại tức thời các khối vật phẩm, nhận biết chướng ngại vật và tự động điều chỉnh quỹ đạo tay gắp.

Thầy Đoàn Dương Qúy trong vòng tay học trò. Ảnh: ĐHLH

 

Hơn thế nữa, “bộ não” của robot được nạp thuật toán phân tích bàn cờ thời gian thực: Tự động tính toán xem nên ưu tiên tấn công tạo hàng 3 ô thẳng hàng, hay di chuyển cản phá nước đi của đối phương. Kết quả, tại vòng chung kết toàn quốc tối 31/5/2026, LH-FOF đã làm nổ tung nhà thi đấu khi giành chiến thắng tuyệt đối “Kungfu Master” với thời gian kỷ lục không tưởng: 77 giây - đưa Trường Đại học Lạc Hồng lần thứ 11 chạm tay vào chiếc cúp vô địch quốc gia danh giá!

 

Bước ra đấu trường ABU Robocon Châu Á - Thái Bình Dương 2026 tại Sân vận động Nữ hoàng Elizabeth (Hồng Kông) vào tháng 8/2026, đối đầu với những cường quốc công nghệ sừng sỏ như Nhật Bản, Trung Quốc, tinh thần trách nhiệm, màu cờ sắc áo của thầy Quý và những người học trò đại diện cho Trường Đại học Lạc Hồng lại bừng sáng.

 

Dù đối thủ sở hữu trang thiết bị đắt đỏ gấp nhiều lần, đội tuyển LH-FOF dưới sự chỉ đạo chiến thuật sắc sảo của thầy vẫn hiên ngang tiến sâu vào giải đấu và xuất sắc giành giải Ba khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Đằng sau tấm huy chương quốc tế ấy là trách nhiệm khẳng định phẩm giá, sự ngang ngửa về mặt trí tuệ của người lao động kỹ thuật Việt Nam trên bản đồ công nghệ toàn cầu.

 

Ông Đặng Đại Hùng - Chủ tịch Công đoàn Trường Đại học Lạc Hồng tham luận tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, nhiệm kỳ 2026 - 2031 về nội dung Công đoàn thường xuyên thăm hỏi, động viên thầy cô và gia đình, nhắc nhở chăm sóc sức khỏe và tạo điều kiện để thầy cô toàn tâm toàn ý cho nghiên cứu, thiết kế và chế tạo robot. Ảnh: ĐHLHCC

 

 

CÔNG ĐOÀN "CHẮP CÁNH" CHO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO

 

Một trong những thước đo chân thực nhất về giá trị của người lao động chính là sức lan tỏa xã hội của những thành quả mà họ dày công vun đắp. Thầy Đoàn Dương Quý không giữ kỹ năng, kinh nghiệm cho riêng mình. Trong suốt 18 năm đứng ở góc kỹ thuật, thầy đã truyền lửa nghề và đào tạo nên hàng nghìn lượt kỹ sư cơ điện tử, tự động hóa chất lượng cao.

Sinh viên Lạc Hồng xuất thân phần nhiều là con em gia đình lao động bình dị ở vùng nông thôn, điểm tuyển sinh đầu vào không cao như các trường đại học tốp đầu. Nhưng qua “lò luyện” kỷ luật thép của thầy Quý - nơi mỗi sinh viên phải trải qua 8 tháng ròng rã, làm việc 12 - 14 tiếng mỗi ngày như kỷ luật quân đội trong phòng lab - các em đã lột xác hoàn toàn. Từ những cô cậu sinh viên nhút nhát, e dè, các em đã trở thành những kỹ sư thực chiến: biết quản lý dự án, làm việc nhóm dưới áp lực ngàn cân, tư duy hệ thống và sẵn sàng ứng biến trước mọi sự cố phát sinh.

 

“Khi robot hoàn thành nhiệm vụ, chúng em khóc nấc lên vì sung sướng. Nhưng bài học lớn nhất mà thầy Quý dạy chúng em không phải là chiếc cúp vô địch, mà là thái độ làm nghề: Đã làm kỹ thuật thì không bao giờ được phép dối mình, không bao giờ được phép làm ẩu dù chỉ là siết một con ốc nhỏ.” - Sinh viên Trương Duy Thanh Nhàn, Đội trưởng đội Vô địch LH-FOF chia sẻ.

 

Ra trường, các thế hệ học trò của thầy Quý đều trở thành lực lượng lao động nòng cốt, săn đón tại các khu công nghiệp trọng điểm của Đồng Nai, Bình Dương, thành phố Hồ Chí Minh. Họ tự tin đảm nhiệm các vị trí kỹ sư trưởng bảo trì thiết bị hiện đại, thiết kế dây chuyền tự động hóa thông minh, giải phóng sức lao động thủ công cho hàng vạn công nhân trực tiếp.

 

Thành công bền bỉ ấy không thể thiếu vai trò điểm tựa của tổ chức Công đoàn. Công đoàn Trường Đại học Lạc Hồng cùng Công đoàn ngành Giáo dục tỉnh Đồng Nai (trước đây) và Công đoàn Giáo dục Việt Nam trong nhiều năm qua luôn là hậu phương vững chắc cho phong trào “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo”.

 

Không chỉ dừng lại ở sự động viên tinh thần, Công đoàn đã chủ động tham mưu, đề xuất với lãnh đạo nhà trường các chính sách đãi ngộ thỏa đáng; bảo đảm môi trường làm việc an toàn, trang cấp phương tiện bảo hộ lao động cho thầy và trò trong các xưởng máy cơ khí; đồng thời kịp thời biểu dương, khen thưởng các sáng kiến cải tiến kỹ thuật.

 

Vào tháng 7/2026, trước những cống hiến đặc biệt xuất sắc của thầy Đoàn Dương Quý cùng đội tuyển LH-FOF, Công đoàn cùng Nhà trường đã đề nghị và được UBND tỉnh Đồng Nai tặng Bằng khen cao quý cho cá nhân thầy Quý - sự ghi nhận xứng đáng cho một trí thức lao động miệt mài nơi hậu trường.

 

Đội LH-FOF của Trường đại học Lạc Hồng thi đấu tại Cuộc thi Sáng tạo Robot châu Á - Thái Bình Dương năm 2026 và giành giải Ba. Ảnh: Công Nghĩa

Bên cạnh đó, Công đoàn cũng là cầu nối tích cực thúc đẩy phong trào liên kết doanh nghiệp. Nhờ uy tín tay nghề của thầy Quý và chất lượng đào tạo của nhà trường, nhiều tập đoàn công nghiệp lớn như SMC Corporation, Mabuchi Motor, Henkel… đã ký kết hợp tác, tài trợ hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại (như SMC Automation Lab), cung ứng linh kiện và trực tiếp tiếp nhận nguồn nhân lực do thầy đào tạo.

 

ÁNH MẮT THẦM LẶNG PHÍA SAU ÁNH HÀO QUANG

 

Trong sân chơi Robocon suốt 20 năm qua, khoảnh khắc lay động lòng người nhất không nằm ở bục trao giải ngập tràn pháo hoa và hoa tươi. Mà đó là lúc tiếng còi mãn cuộc vang lên, cờ đỏ sao vàng tung bay, cả khán đài vỡ òa gầm vang tiếng hô “Việt Nam! Lạc Hồng!”, sinh viên và các cán bộ ôm chầm lấy nhau khóc nức nở. Giữa ánh hào quang chói lòa của máy quay truyền hình, người ta luôn thấy một bóng dáng quen thuộc đứng nép mình ở góc tối khu vực kỹ thuật: Người thầy trong chiếc áo thun đồng phục, gương mặt hằn sâu những nếp nhăn sau hàng trăm đêm thức trắng, lặng lẽ nở một nụ cười đôn hậu, rồi cúi xuống gom từng chiếc kìm, chiếc mỏ lết cất vào hộp đồ nghề.